نیاز نیست یک دانشمند باشیم تا بدانیم خوردن برنج، نان، شیرینی، و شکر زیاد عامل چاقی و بیماری‌هایی دیگر است. اما علت رفتن انگشت اتهام به سمت کربوهیدرات‌ها چیست؟ چرا چربی‌ یا پروتئین تا این حد در اضافه وزن مقصر شناخته نمی‌شوند؟ پاسخ ساده این است که در صورتی که زیاد کربوهیدرات مصرف کنید، بدن این ماده را به عنوان منبع اصلی تامین انرژی در نظر می‌گیرد و همه ی آن را به صورت چربی ذخیره می‌کند. این در حالی است که رژیم‌هایی مثل پالئو یا کتوژنیک سعی می‌کنند تا با جایگزین کردن چربی و پروتئین و به حداقل رساندن کربوهیدرات، بدن را به جای ذخیره، مجبور به سوزاندن چربی کنند و از این راه وزن را پایین بیاورند.
از مضرات کربوهیدرات زیاد می‌توان به این موارد اشاره کرد: افزایش هوس شیرینی، بالا رفتن قند خون و احساس کرختی ناشی از آن، کاهش توانایی‌های ذهنی، حس پر بودن غیرطبیعی، نفخ و ورم بعد از غذا، و تغییرات حالات روحی.
هنگامی که کربوهیدرات وارد سیستم گوارش ما می‌شود، بدن قند موجود در آن را به قند‌های ساده‌تر می‌شکند و وارد جریان خون می‌کند و این سبب بالا رفتن قند خون می‌شود. این افزایش زمانی طبیعی و بی‌ضرر است که قندهای پیچیده مصرف کنیم، یعنی مواد غذایی کاملی که در کنار قند، فیبر، چربی و پروتئین هم داشته باشند. در غیر این صورت، قندهای ساده موجود در میوه‌ها،‌ شیرینی‌جات، و نوشابه‌ها به سرعت وارد خون می‌شوند و قند خون را ناگهان افزایش می‌دهند. در پی این افزایش سریع، یک کاهش ناگهانی حدود دو ساعت پس از مصرف کربوهیدرات‌های ساده رخ می‌دهد که سبب می‌شود بخش‌هایی از مغز ما فعال شوند که مسئول حس گرسنگی، هوس کردن، و پاداش پس از دریافت قند هستند. مطالعات دراز مدت نشان داده مصرف کربوهیدرات‌های فراوری‌شده در طول پنج سال سبب جمع شدن چربی در ناحیه شکم و کمر و افزایش حملات قلبی و خطر ابتلا به دیابت نوع دو نیز می‌شود.
منظور از کربوهیدرات‌‌های ساده همان منابع رایج قند و شکر سفید، شربت‌ها و شیرین‌کننده‌ها، و غلات فرآوری شده مثل آرد سفید یا برنج سفید است. در این مواد تقریباً تمام فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنیِ همراه با ماده اصلی از آن جدا شده و محصول نهایی حاوی کربوهیدرات خالص بوده و در بدن به سرعت تبدیل به قندهای ساده می‌شود.
به یاد داشته باشید بعضی از کربوهیدرات‌ها نه تنها برای ما بد نیستند،‌ بلکه مصرف‌شان ضروری و سرشار از فایده هم هست. میوها، سبزیجات، حبوبات، ریشه‌های خوراکی و غلات کامل از این قبیل کربوهیدرات‌ها هستند.